U tri odvojena slučaja, dan nakon izborne pobjede Studentske liste, građani su izrazili nezadovoljstvo radom pojedinih televizijskih kuća u Beogradu

foto: Screenshot

Dan nakon što su nezadovoljni građani upali u prostorije Informera, te tokom okupljanja ispred Pinka zasuli njegovu zgradu jajima, novinarska zajednica, ali i izborni pobjednici pozivaju na smirenost i izbjegavanje nasilja. 

„Opravdan bes građana ipak mora da ima određenu granicu i ne sme da bude nasilan i da našteti onome za šta je Studentski pokret uspeo da se izbori“, rekao je Veran Matić, predsjednik Asocijacije nezavisnih elektronskih medija (ANEM) i član Stalne radne grupe za bezbjednost novinara u Srbiji, u izjavi za Media.ba. 

U tri odvojena slučaja, koja su se desila u ponedjeljak, građani su izrazili nezadovoljstvo radom televizijskih kuća u Beogradu. Osim televizijskih stanica Informer i Pink, održan je i protest građana ispred zgrade Radio-televizije Srbije (RTS) zbog nezadovoljstva radom javnog servisa.

Na snimcima upada u prostorije Informera moglo se vidjeti da Dragan J. Vučićević, glavni urednik te televizije, zove policiju i Hitnu pomoć. Također, na snimcima se vidi i da nakon upada u redakciju Informera, građani izvode Vučićevića iz redakcije, govoreći mu na koji način treba da se izvini građanima Srbije zbog, kako su rekli, neistina koje je Informer godinama iznosio o pojedincima i studentskom pokretu.

Ilija Srdanović, prvi na Studentskoj listi, u poruci putem društvene mreže Instagram, pozvao je građane da ostanu dostojanstveni i da ne pribjegavaju bilo kakvoj vrsti nasilja.

„Poštovani sugrađani, molimo vas da ostanete do kraja izbornog procesa, a i nadalje - mirni i dostojanstveni, kakvi ste do sada bili. Izbori još nisu završeni, izborni rezultati nisu proglašeni. Moramo ostati dostojanstveni do kraja. Nemojte pribegavati nikakvoj vrsti nasilja. To vas moli vaša Studentska lista i vaš studentski pokret. Živela Srbija“, poručio je Srdanović.

I studenti u blokadi su se oglasili te na društvenoj mreži X poručili da ne podržavaju upade u medije i institucije, niti na njih pozivaju.

„Medije ćemo oslobađati u Skupštini, institucionalnom borbom za slobodu i profesionalno novinarstvo“, naveli su studenti.

U objavi je napisano i da „razumiju sreću, emocije i potrebu da se poslije svega što smo prošli konačno proslavi pobjeda, ali da je sada važno da ostanemo dostojanstveni i odgovorni“.

„Pobedu smo izvojevali zajedno, sačuvajmo joj dostojanstvo“, naveli su, između ostalog, Studenti u blokadi.

'Može se reći da to nisu mediji, nego propagandni centri'

U komentaru onoga što se događalo, Veran Marić je rekao kako se za medijske kuće koje su se našle na udaru nezadovoljnih građana „može reći da nisu mediji“.

„To su propagandni centri iz kojih se godinama, a u nekim slučajevima i decenijama, širi govor mržnje, koje krše Kodeks novinara, koje krše sopstvenu licencu, obaveze koje su preuzeli dobijanjem nacionalnih dozvola ili uopšte dozvola za emitovanje“, naglasio je Matić.

Podsjetio je i da je Studentski pokret u protekle dvije godine uspio da „na izrazito pacifistički i mirovni način izdejstvuje početne pozicije“, odnosno, kako kaže, „nultu poziciju za neophodne, sveobuhvatne društvene promene u Srbiji“.

„Jedan autokratski režim koji je kidnapovao institucije, zarobio institucije, stvorio nefunkcionalnu državu, jedan represivni režim je smenjen izborima na miran način“, dodao je Matić.

Marija Babić iz Nezavisnog udruženja novinara Srbije (NUNS), kazala je za Media.ba da ovo udruženje osuđuje svaki vid nasilja i smatra da nasilje nije način za rješavanje problema.

Međutim, kako je dodala, kao novinarsko udruženje nisu reagovali u ovom slučaju imajući u vidu da mediji o kojima je riječ svakodnevno krše novinarski kodeks, na šta ukazuju i nalazi monitoringa Vijeća za štampu Srbije.

„Kodeks novinara i novinarki Srbije jasno propisuje da zaštitu novinarskih udruženja uživaju novinari i novinarke koji poštuju profesionalne i etičke standarde. Kada je reč o TV Informer, oni u kontinuitetu i u izuzetno velikoj meri krše novinarski kodeks, a postoje i ozbiljne indicije o kršenju zakona. Takva praksa prevazilazi granice profesionalnog i etičkog novinarstva i dovodi u pitanje da li uopšte možemo da smatramo da je mediji kao i da li se bave novinarstvom u pravom smislu te reči“, rekla je Babić za Media.ba.

Iz Udruženja novinara Srbije (UNS) u saopštenju za javnost, reagujući na upade u Informer i okupljanje ispod Pinka, istakli su da ugrožavanje fizičke sigurnosti zaposlenih nije odgovor na „nezakonitost rada i kršenje novinarskog kodeksa kojima je obilovao program ovih medija, kao i na hajke koje su godinama vođene protiv brojnih građana Srbije“.

UNS je pozvao Regulatorno tijelo za elektronske medije (REM) da preispita rad ovih medijskih kuća i primijeni neophodne sankcije, a policiju da obezbijedi fizičku sigurnost zaposlenih u ovim medijima.

Inicijativa za oduzimanje dozvole za emitovanje TV Informer

Iz NUNS-a ali i iz ANEM-a ukazuju na to da su organizacije civilnog društva, medijska udruženja i predstavnici studija novinarstva univerziteta u Beogradu, Novom Sadu i Nišu predali REM-u inicijativu za oduzimanje dozvole za emitovanje programa TV Informer.

Inicijativa je predata zbog, kako je naglasio Matić za Media.ba, kontinuiranog i sistemskog kršenja medijskih propisa, profesionalnih standarda, Ustava i ratifikovanih međunarodnih ugovora.

„Od Saveta REM-a zahtevamo da debatuje o svim navodima iz ove inicijative koja je zaista obimna jer je na prvom mestu veoma obimna količina prekršaja ove kuće i tu su pobrojani samo neki ali navode se i svi oni zapaženi, već uočeni prekršaji u dokumentima samog regulatornog tela, njihove stručne službe, koja je analizirala program“, naglasio je Matić.

Podnosioci inicijative, kako je dodao, insistiraju na tome da Savjet REM-a proradi, da predstavnici provladinog dijela REM-a prihvate i ovu inicijativu i prihvate raspravu o „užasnim prekršajima ove kuće“ i da se u regularnu proceduru stave bitne odluke koje su važne za slobodu informisanja i neophodnog ograničavanja slobode informisanja.

„Pogubni govor mržnje je pretvorio ekran sa ovim znakom u jednu od najvećih trovačnica u Evropi danas, što mislimo da je zaista apsolutno nedopustivo“, naglasio je Matić.

Izrazio je nadu da će REM veoma brzo donijeti odluku o oduzimanju prava na emitovanje jednog ovakvog programa jer, kako je kazao, vidjelo se i tokom jučerašnjeg dana da se ništa nije promijenilo u programu ove televizije i da će se „trovanje i kršenje zakona i svih postulata novinarske profesije nastaviti i dalje“.

Matić je podcrtao i da je Informer rekorder po broju presuda zbog povreda dostojanstva ličnosti i nanošenja duševnih bolova, istaknuvši da za to postoje i presude i stotine otvorenih slučajeva.

„Govor mržnje, neistina, hajke i targetiranja postale su biznis model uz podršku države. Jedan od najvećih kršitelja kodeksa novinara protekle godine je među šampionima po količini novca dobijenih za projektno sufinansiranje medijskih sadržaja koji bi morali da budu profesionalni i od javnog značaja“, naveo je Matić.

Matić je kroz serijal Zla doba 2 Centra za društvenu stabilnost, koji je emitovan i na Informeru, jedan od onih koji je bio targetiran i označen kao državni neprijatelj i strani plaćenik, što su brojne domaće i međunarodne organizacije osudile i ocijenile kao neprihvatljivo targetiranje kojim se ugrožava njegova fizička sigurnost. Kampanja se nastavila i kroz tekstove, koji predstavljaju dijelove iz ovog filma, a koji su objavljeni na više od 30 provladinih portala.

Informer godinama targetira novinare i medije

Provladini tabloidi, među kojima je i Informer, godinama vode svakodnevne, često koordinisane kampanje protiv novinara i medija koji kritički izvještavaju o vlasti. Analiza Slavko Ćuruvija fondacije, koja je obuhvatila period od marta do juna 2025. godine, pokazala je da je u napadima na novinare i medije uočeno pet dominantnih narativa, koji se međusobno prepliću i dopunjuju: profesionalna diskreditacija, dehumanizacija i demonizacija, etiketiranje novinara kao izdajnika i plaćenika, kriminalizacija, kao i fašizacija i nacifikacija.

I ostali izvještaji ukazuju na slične narative o medijima u tabloidima. Istraživanje „Mediji protiv medija: Strategije urušavanja kredibiliteta nezavisnih medija u Srbiji“, u kome su dokumentovane strategije diskreditacije medija United Group, pokazalo je da je za samo tri ljetna mjeseca 2025. godine na 12 medija u Srbiji objavljeno gotovo 2.000 sadržaja koji su na određeni način, prevalentno u negativnom tonu, u fokusu imale televizije N1 i Novu S, odnosno događaje koje su pratili, novinare/izvještače i goste u studiju. Od tog broja, Informer je objavio 1.334 sadržaja, direktno targetirajući N1 i Novu S, što znači da sadržaji tog tabloida o ovoj temi čine 67,90 posto ukupnog korpusa.

Već je uslijedila i prva ostavka u Radio-televiziji Vojvodine (RTV). V.d. glavnog urednika Prvog televizijskog programa RTV-a Nenad Ćaćić dao je otkaz dan nakon pobjede Studentske liste, a Dnevnik ove televizije, kao centralna informativna emisija pokrajinskog javnog servisa, počeo je izvinjenjem gledaocima.

„Javni servis dugo godina nije izvršavao svoju funkciju. Prećutkivalo se, žmurilo na jedno oko, jednostrano informisalo, nekritički izveštavalo, nisu se postavljala prava pitanja ili pitanja nisu postavljana uopšte. I zbog toga gledaocima dugujemo izvinjenje“, rekao je voditelj Dnevnika Goran Eror.

Objavljena je informacija i da Niš TV, u javnosti poznata i kao „Niški informer“, od 27. oktobra ne emituje vlastiti program, već prenosi program Televizije Informer. Zaposlenima je poručeno da do daljnjeg ne dolaze na posao. Niš TV počela je emitovati program u maju 2025. godine, a prvo emitovanje obilježilo je gostovanje Aleksandra Vučića, tadašnjeg predsjednika Srbije.

Od početka rada ove televizije u javnosti su se pojavljivala pitanja o dozvolama za emitovanje i načinu finansiranja. Predstavnici opozicije i pojedini mediji upozoravali su da je kompanija „Ini media“, osnivač Niš TV, pokrenula televiziju bez potrebnih dozvola.

___