Najviše prekršaja Kodeksa novinara i novinarki Srbije u u drugoj polovini 2025. godine imali su Alo, Informer i Kurir.

foto: N1 / Ilustracija

Devet nacionalnih štampanih medija napravilo je 7.346 prekršaja Kodeksa novinara i novinarki Srbije u 4.506 tekstova u periodu od početka jula do kraja decembra 2025. godine, a najviše prekršaja imali su listovi Alo, Informer i Kurir, pokazao je monitoring poštovanja Kodeksa koji je Savet za štampu proveo jedanaesti put.

Istovremeno, najnovije istraživanje BIRN-a pod nazivom „Analiza praksi oglašavanja u medijima: Tokovi novca, nedostatak kriterijuma i (ne)poštovanje etičkih normi“ pokazalo je da najviše novca za oglašavanje države i privatnih kompanija odlazi upravo medijima koji sistematski krše Kodeks, prenosi Nezavisno udruženje novinara Srbije (NUNS).

Prva tri mjesta, prema broju prekršaja etičkih i profesionalnih standarda, zauzeli su Alo sa 2.004 prekršaja u 1.205 tekstova, Informer sa 1.456 u 837 tekstova i Kurir sa 1.318 u 811 tekstova. Najmanje odstupanja od Kodeksa novinara i ove godine bilježi list Danas sa 40 takvih tekstova, te novine Nova sa 117 sadržaja u kojima se bilježe prekršaji Kodeksa.

Povećan broj prekršaja u odnosu na prethodni monitoring

Autor izvještaja, novinar Bojan Cvejić rekao je da je gotovo u svim novinama povećan broj prekršaja u odnosu na prethodni monitoring.

„Izuzeci su Srpski Telegraf, koji je na nivou od prošle godine, a Blic je jedini koji je značajno smanjio broj sadržaja koji nisu u skladu sa etičkim i profesionalnim standardima i mislim da je to bitno da napomenem“, rekao je Cvejić. Dodao je i kako Danas, iako je imao najmanje prekršaja, bilježi gotovo dvostruko više prekršaja nego što je imao ranije.

Primijećeno je i da je veliki broj tekstova sa potpuno istim sadržajem objavljen u različitim medijima.

„To govori o postojanju nekog eksternog centra odakle ti sadržaji stižu i pošto je reč o istim sadržajima, reč je i o istim prekršajima. Najčešće su to tekstovi u formi 'pamfleta' u kojima se krši više različitih odredbi, prvenstveno one koje se odnose na istinitost izveštavanja, nezavisnost od uticaja i odgovrnost novinara“, objasnila je novinarka Vera Didanović, koja je takođe radila na ovom monitoringu. Prema njenim riječima, to su obično tekstovi kojima se diskredituju „protivnici režima“.

Internet kao glavni izvor informacija za 76 posto građana

Predstavljeno je i istraživanje BIRN-a o mehanizmima putem kojih se javni i komercijalni novac prelijeva u medijski sektor.

Autorica istraživanja Tanja Maksić rekla je da su domaći mediji godinama unazad u finansijskoj krizi i da zavise od državnog novca. Prema rezultatima istraživanja, 76 posto publike se oslanja na internet kao glavni kanal informisanja, a iza njega sledi televizija.

„Publika štampe je jedina koja se vrlo dramatično smanjuje, ali bez obzira na to, država zapravo i dalje favorizuje štampu“, kazala je Maksić te iznijela podatak da država Srbija kroz konkurse i javne nabavke podijeli više od 22 miliona eura svake godine.

Prema rezultatima istraživanja, tabloidi sa velikim brojem prekršaja Kodeksa novinara Srbije imali su najviše strana sa oglasima. List Alo, sa zabilježena 2.004 prekršaja Kodeksa, naplatio je preko 416 strana oglasa, dok je Informer sa 1.456 prekršaja imao više od 308 strana.

Analiza internih procedura 27 državnih institucija pokazala je da pri odabiru medija ne postoje kriterijumi koji bi se odnosili na profesionalne ili etičke standarde, već se kao jedino mjerilo najčešće koristi „najniža ponuđena cijena“. Istraživači smatraju da to otvara prostor za finansiranje medija koji krše prava građana na objektivno informisanje.

Izvori: NUNS, BIRN

__

Želite sedmični pregled vijesti, analiza, komentara i edukacija za novinare u inboxu Vašeg e-maila? Pretplatite se na naš besplatni E-bilten ovdje.